traditionele Europese natuurgeneeskunde
De traditionele Europese natuurgeneeskunde is een geneeswijze, d.w.z. een consistent (duurzaam en samenhangend) geheel van diagnostische en therapeutische methoden ter bevordering van de gezondheid.
De natuurgeneeskunde ziet het menselijk organisme (evenals de WHO) als een eenheid van lichamelijk, mentaal en emotioneel functioneren, dat een hoger geheel vormt met de hem voortbrengende en in stand houdende omgeving en waarbinnen organen en orgaansystemen zich in een voortdurende wisselwerking met elkaar bevinden. De natuurgeneeskunde ziet gezondheid niet als een statische eindtoestand, maar als de gewenste richting van het menselijk levensproces dat zij ondersteunt door haar interventies of toepassingen.
Om de kwaliteit van deze vakrichting op hbo-niveau te waarborgen, is gekozen om voeding en fytotherapie als belangrijkste therapievormen te doceren. Daarnaast biedt de Opleiding CAM ieder jaar een aantal bij- en nascholingen aan, die naast de studie te volgen zijn. Inlichtingen hierover zijn te vinden op de pagina
Bij- en nascholingen.
fytotherapie
Het gebruik van planten om de gezondheid te behouden of te herstellen, behoort van oudsher tot de essentiële verworvenheden van iedere cultuur op aarde. In de loop van de 20ste eeuw kwamen zeer veel nieuwe medicijnen op de markt als gevolg van de isolatie van chemische plantenstoffen. Het gebruik van kruiden bleef echter doorgaan, in sommige landen in de volksgeneeskunde, in andere landen binnen de reguliere geneeskunde, ondersteund door modern onderzoek. Binnen de complementaire geneeskunde is fytotherapie tot op de dag van vandaag een van de belangrijkste behandelwijzen.
De traditionele natuurgeneeskunde kent een aantal uitgangspunten die bepalend zijn voor de in te zetten therapie. De belangrijkste hiervan is het stimuleren van het zelfgenezende vermogen van het individu. Ziekte ontstaat wanneer dit zelfgenezende vermogen tekort schiet. De oorzaken hiervan kunnen divers zijn, maar zijn vaak terug te voeren tot verkeerde voeding en leefstijl waardoor toxinen en afvalstoffen zich ophopen in het lichaam. Naast adviezen t.a.v. voeding en leefstijl kunnen patiëntspecifieke fytotherapeutica er toe bijdragen om het natuurlijk evenwicht te herstellen.
Op de Opleiding CAM wordt het vak fytotherapie gedoceerd vanuit de traditionele natuurgeneeskundige benadering met in achtneming van de wetenschappelijke kennis over de werkzaamheid van planten.
Om fytotherapie op professioneel niveau te bestuderen en te beoefenen, zijn naast de medische basisvakken ook enkele farmaceutische basisvakken nodig: farmacognosie, botanie en farmacologie. Botanie en farmacologie behoren tot de major.
farmacognosie
De wetenschap die onderzoekt hoe planten het beste als geneesmiddel bereid en gebruikt kunnen worden, inclusief het uitzoeken van de chemische stoffen die in combinatie de gevonden effecten veroorzaken, is de farmacognosie. Tweeduizend jaar apothekerskennis is hierover opgebouwd, maar dit vak is op de Nederlandse universiteiten wegbezuinigd als gevolg van de gestegen populariteit van chemisch gesynthetiseerde geneesmiddelen. De Opleiding CAM biedt de voor de fytotherapeut benodigde basiskennis in dit vak aan.
diagnostische methoden
De CAM therapeut maakt, naast zijn kennis van en inzicht in de reguliere diagnostiek, gebruik van specifieke vormen van complementaire diagnostiek. Hiertoe behoren onder andere:
• de anamnese, waarin de patiënt zijn klachten en symptomen toelicht en de CAM therapeut een groot aantal vragen stelt om een beeld te vormen van de patiënt;
• observatie van fysieke en mentale kenmerken;
• gelaatsdiagnostiek;
• lichamelijk onderzoek;
• laboratoriumonderzoek;
• oogdiagnostiek.
oogdiagnostiek
Een belangrijk diagnostisch instrument binnen de traditionele Europese natuurgeneeskunde is de oogdiagnostiek.
Oogdiagnostiek kent een lange geschiedenis en aangenomen wordt dat Hippokrates zijn leerlingen al onderwees in de leer van de iris.
Reeds vroeg constateerden artsen dat er een relatie was tussen de kleur van de iris en de aanleg voor bepaalde ziekten. Zo ook tussen bepaalde tekens en verkleuringen in het oog (oogfenomenen) en ziekte.
Vanaf de tweede helft van de 19de eeuw vond de ontwikkeling van de oogdiagnostiek vooral plaats in Duitsland waarbij het oog als reflexgebied van de totale mens op de voorgrond stond. Er ontstond een eerste indeling op basis van kleur en structuur van de iris: de oogconstituties.
In de vijftiger jaren van de vorige eeuw werden de eerste klinische onderzoeken gedaan naar de relatie tussen oogtekens en ziekte. Hieruit bleek, net als uit latere onderzoeken, dat deze relatie niet zonder meer is aan te geven; de oogdiagnose is geen alternatief voor de röntgenfoto. Mede door deze onderzoeken is men beter gaan begrijpen wat de werkelijke waarde van de oogdiagnostiek is, namelijk het kunnen bepalen van de constitutie, ofwel de individuele aanleg, en van de in de loop van het leven opgedane gezondheidsbelasting. Hierdoor ontstaat inzicht in zowel de mogelijke oorzaak van klachten en symptomen als het eventuele verloop hiervan.
Botanie maakt deel uit van het algemene basispakket, maar voor de fytotherapeut is farmaceutische botanie van bijzonder belang. Hoe komen medicinale stoffen in de plant terecht, waarom maakt de plant die, welke familiegebonden en soortgebonden eigenschappen zijn belangrijk voor de medicinale werking, welke chemische rassen zijn er bekend? Ook wordt parate florakennis, specifiek op medicinale planten gericht, evenals de vaardigheid van het determineren (op naam brengen) van planten onderwezen.
